Stockholm Metrosun’da Sanat

Stockholm Metrosu, devasa bir sanat galerisi adeta. Hatta ‘dünyanın en büyük sanat galerisi’ desek yanlış olmaz. Her durakta rengarenk sanat eserleri bulunuyor. 110 istasyonu bulunan metroda yolcular seyahat ederken 90’dan fazla istasyonda 150 sanatçı tarafından 1950’lerden 2000’lere kadar yaratılmış heykeller, mozaikler ve resimlerle karşılaşıyorlar. Stockholm Metrosunu gezerken kendinizi bir bilim kurgu film setindeymiş gibi hissetmeniz muhtemel. Aynı zamanda Parlak bir sanat sergisi olmanın yanı sıra Stockholm Metrosu, Stokholm ve banliyölerini dolaşmanın en iyi yoludur diyebiliriz. T-Centralen’den başlayan ulaşım, 70 mil uzağındaki banliyö bölgesine kadar uzanıyor. Dünyanın en uzun sanat galerisi olan Stockholm Metrosunun en iyi sanat galerisine dönüşen istasyonlarını inceledik. 

T Centralen Metrosu 

T Centralen Metrosu
T Centralen Metrosu

Sanırım Per Olof Ultvedt sakinleştirici bir atmosfer yaratmak istedi çünkü bu, insanların acelesi olan çok kalabalık bir istasyon.Yolcular bu istasyondan başka bir hatta geçmek için tren değiştiriyorlar. Bu yüzden Ultvedt mavi rengine basit çiçek ya da yaprak motiflerde katarak yolculara duraladıkları istasyonlarda zihinlerini temizleme olanağını sunmuş. T-Centralen istasyonundan geçen yolcuların dikkatini çeken bir diğer sanat eseri ise çok renkli cam prizmalardan oluşan duvar örnekleri. 1958’de Erland Melanton ve Bengt Edenfalk tarafından yapılmış bu duvar döşemeleri yeraltı ağı üzerindeki ilk sanat tesislerinden biri. ‘Klaravagnen’ adı verilen bu sanat eseri ismini 1950’lerde istasyonun yer aldığı bölgede olan eski ‘Klara’ semtinden almaktaymış. 

T Centralen Metrosu

Signe Persson- Melin ve Anders Österlin (1957), T-Centralen’deki trafik tabelalarını andıran beyaz çiniler üzerinde bir dizi motif çalışması yapmışlar. 

Stadion Metrosu

Stadion Metrosu

Stadion’daki mavi mermer taş duvarlara karşı gökkuşağı renkleri Olimpiyat hareketinin beş halkasını temsil ediyor. Stadion istasyonu 1973 yılında inşa edildiğinde çok tartışmalı bir konu olmuş ve sonunda Stockholm’un ilk mağara istasyonları arasında yer almış. İstasyonun sanatçıları, Åke Pallarp ve Enno Hallek, amaçlarının sadece gökyüzünü yeraltına getirmek olmadığını, aynı zamanda Stadion’un spor tarihindeki önemini de hatırlatmak istiyorlardı. Bugün, Stadion hala Stockholm’ün büyük arenası olarak gösteriliyor ve düzenli olarak spor etkinlikleri ve konserlere ev sahipliği yapıyor. 

Stadion Metrosu – Enno Hallek ve Åke Pallarp

Enno Hallek ve Pallarp’ın renkli 1973 yapımı tasarımları, Stockholm’ün bu bölgeye yakın olan bir stadyumda 1912 yılında gerçekleşen Olimpiyatlar için yaptıkları çalışma metro istasyonunun duvarlarını süslüyor. 

Kungsträdgården

Kungsträdgården Metrosu

Stokholm’ün en çarpıcı istasyonlarından biri ve şaşırtıcı bir şekilde en çok fotoğraflan anlarından biri Kungsträdgården metrosu. Stockholm şehir merkezinin ortasında yer alan mavi çizginin son noktası. Kungsträdgården istasyonu’nun zemini boyunca uzanan yeşil, kırmızı ve beyaz çizgiler bölgenin tarihine ait mesajlar taşıyormuş. Aynı zamanda Kungsträdgården, Stokholm’ün en eski parklarından biri. “Kral Bahçesi” anlamına gelen isim, bölgenin kraliyet tarihinden geliyor. Kral XIII Charles’a ait bir park olan Kungsträdgården tarihinde yer alan bu renklerden yeşil olan çizgiler, eskiden var olan Barok bahçelerini simgeliyor. Kırmızı çizgilerin simgelendiği detayın ise eski zamanlarda saray dışından başlayarak sarayın içine kadar devam eden kırmızı çakıllı yol olduğu söyleniyor. Beyaz çizgiler ise eskiden tam olarak istasyonun olduğu bölgede bulunan Makalös Sarayı’ndaki zeminleri süsleyen mermer heykelleri simgeliyor. 1970’lerde inşa edilen birçok istasyon gibi, Kungsträdgården beton yeraltı mağarasına benziyor. Samuelson, duvarları boyamak için sprey boyaları kullanmış. Yolcular yürüyen merdivenleri inerken, tavandaki desenler bir klavyeye benziyor.

Fridhemsplan – Ingegerd Möller ve Torsten Renqvist

Möller ve Renqvist, denizle ilgili istasyonun etrafında bir dizi sergi oluşturdular (1975). 

Solna Centrum

Solna Centrum

Solna Centrum istasyonu 1975 yılında mavi çizginin ilk kolu olarak açıldı. İstasyonun 1 kilometrelik duvarları sprey boyalar ile parlak yeşil ve ateş kırmızısı renginde gökyüzü ve yeşil ladin ormanları resmedildi. 1975 yılında gerçekleşen İsveç’in endüstriyel kalkınma dönemi zirvesi yapıldığı zamanlar  Anders Åberg ve Karl-Olov Björk tarafından tasarlanan bu illüstrasyonlar, 1970’lerde yaşanan olaylar doğrultusunda ‘ Kırsal nüfusun azaltılması ve çevrenin tahrip edilmesi ‘ temasını içeren politik konuları yansıtıyor. 

Solna Centrum

Solna Centrum duvarındaki sahneler, o sırada İsveç’te meydana gelen kırsal nüfus ve çevresel değişimlere karşı mesajlar taşıyor.

Tekniska Högskolan

Tekniska Högskolan

Kungliga Tekniska Högskolan 1827’de kuruldu ve o zamandan beri Christer Fuglesang, Dolph Lundgren ve Anette Scheibe gibi ünlü mezunları verdi. 1973’te, Tekniska Högskolan sonunda öğrenciler ve profesörlerin sınıflarına ulaşmalarına yardımcı olmak için kendi metro istasyonunu kurdular. Ödüllü istasyon (Lennart Mörk’ün sanatıyla),bilimsel ilerlemelerin ve keşiflerinin yeri olarak kabul ediliyor. İstasyonda en dikkat çekici olan, muhtemelen platformda bulunan ve her biri Platon’un beş unsurundan birini temsil eden beş normal polyhedra’dır: ateş, su, hava, toprak ve eter.

Tekniska Högskolan

4 Replies to “Stockholm Metrosun’da Sanat”

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir